مهدويت در كلام امام محمد باقر(ع)

بيشترين روايات و اخباري که در زمينه معارف ديني و اسلامي به ما رسيده است، از جانب امام باقر و امام صادق (ع) بوده است زيرا در دوره آن امامان بزرگ فرصتي مناسب فراهم گشت تا آنان بتوانند ظرائف و نکات دقيق ديني را براي هدايت بشريت ارائه نمايند از جمله اموري که در سخنان و گفتار امام باقر به طور کامل مورد تبيين قرار گرفته است، مساله مهدويت مي باشد که به جلوه هايي از آن اشاره مي نماييم:

تسلط کامل حضرت مهدي (عج) بر عالم :

بي شک نمي توان حکومت مهدوي را محدود در يک گوشه خاص جهان نمود و حضرت مهدي را به يک نژاد خاص مربوط کرد بلکه آن حضرت متعلق به تمام عالم مي باشد و دولت و حکومت وي بر تمام جهان مي باشد چنان چه قران کريم سيطره ي آن حضرت را بر تمامي زمين مي داند و مي فرمايد

((ان الارض يرثها عبادي الصالحون))(1).

يعني زمين را بندگان شايسته به ارث خواهند برد که امام باقر در ذيل اين آيه مي فرمايند: (( اين افراد (صالحون)همان ياران مهدي(ع) در آخر الزمان خواهند بود.)) (2)

و در جاي ديگر فرمودند : (( گويا ياران حضرت مهدي را مي بينم که بر خاور و باختر گيتي مسلط شده اند و هيچ چيز در عالم نيست مگر آن که از آنان فرمان مي برد ))(3)

ايجاد اقتصادي سالم و مفيد در جامعه بشري

عدم برنامه ريزي صحيح، ويژه خواري، تبعيض و ....از اموراتي هستند که زندگي رفاهي و معيشتي دنيا را فلج مي كند و راه يک زندگي متعادل و سعادت مندانه را براي تک تک افراد از ميان برمي دارد. به طور حتم اگر منابع و ثروت هاي خدادادي با يک برنامه ريزي صحيح و همچنين مديريتي متعهد و کار امد در کليه جوامع تقسيم گردد شاهد اقتصادي با برکت و با بازدهي کلان خواهيم بود و اين رويه در حکومت حضرت مهدي به طور کامل محقق خواهد شد . در آن دولت کريمه،هر نيازمندي به امال و حوائج خود خواهد رسيد و آن حضرت چنان بذل و بخشش به افراد جامعه مي نمايد که حتي پيامبران گذشته چنين کاري را نکرده اند و کار به جايي مي رسد که ديگر کسي يافت نمي شود که بتوان به او کمک کرد و همه مردم به تمکن مادي و اقتصادي سرشاري دست خواهند يافت.

امام باقر در اين باره چنين فرمودند:(( حضرت مهدي در سال دوبار به مردم مال مي بخشد و در ماه دو بار امور معيشت به ان ها مي دهند . تا نياز مندي به زکات باقي نماند . صاحبان زکات زکات خود را نزذد فقراء مي آورند ولي آن ها نمي پذيرند . پس آن ها زکات خويش را در کيسه هايي قرار مي دهند و در اطراف خانه ها بگردند تا محتاجي پيدا کنند ولي مردم بيرون مي آيند و مي گويند : ما احتياج به پول شما نداريم .سپس آن حضرت چنان دستبه بخشش اموال مي زند ‘ به طوري که تا ان روز کسي اين چنين بخشش اموال نکرده باشد ))(4ِ).

آنحضرت در جايي ديگر در مورد بهبود وضع معيشتي اجتماع و مردم چنين مي فرمايند: (( همه اموال جهان در نزد مهدي (عج) گرد مي آيد آنچه در دل زمين است و آنچه بر روي زمين است آن گاه مهدي (عج) به مردم مي گويد : بياييد و اين اموال را بگيريد اين ها همان چيزهايي است که براي به دست آوردن آن ها قطع رحم کرديد و خويشان خود را رنجانيديد ‘ خون ها ي به ناحق ريختيد و مرتکب گناهاني شديد))(5)

رشد عقلي و تکامل معرفتي بشريت :

يکي از آرمان هاي عظيم انبياء الهي گسترش علم ومعرفت در ميان مردم بوده است، عقلانيتي که در پرتو آن بتوان به سعادت و پيشرفت کاملي دست يافت . چنان چه حضرت امير المومنين مي فرمايند : (( خداوند به سوي مردم پيامبران را فرستاد تا فطرت آنان را بيدار نمايند و نعمت هاي فراموش شده را به آن ها تذکر دهد وبا آنان اتمام حجت نمايد و نيروهاي پنهاني و عقول آنان را باور نمايد.6ِ))

از برنامه هاي اصلي حضرت مهدي نهادينه کردن فرهنگ تعليم و تربيت ديني و اسلامي و عقل محوري در ميان مردم مي باشد و ظرفيت علمي و معرفتي آنان را به حد کمال خواهند رسانيد. اين مطلب را در حديثي از امام باقر چنين مي خوانيم :(( قائم ما به هنگام قيام نيروهاي عقلاني مردم را تمرکز مي دهد و منت الهي خويش را بر سر مردم خواهد گذاشت و خردها و دريافت ها ي عقلي را به کمال مي رساند و دانش آنان را گسترش مي دهد ..))(7)

در حکومت عدل جهاني ديگر ضعف و خلاء فکري و معرفتي وجود ندارد و ريز و درشت اجتماع از منابع سرشار علمي و عقيدتي سيراب مي شوند و حتي زنان خانه دار نيز از آن بي بهره نمي مانند. امام باقر در اين باره فرمودند : (( در زمان حکومت مهدي (عج) به همه مردم حکمت و علم مي آموزند تا جائي که زنان در خانه ها با کتاب خدا و سنت پيامبر قضاو ت مي کنند . قران کريم حضرت مهدي را به آب فرب و گوارايي تشبيه مي کند و مي فرمايد :

(( قل ارايتم ان اصبح ماءکم غورا فمن ياتيکم بماء معين )) 8ِ

يعني اگر اب حيات شما در زمين فرو رود چه کسي آن اب روان را براي شما خواهد آورد . که امام باقر در حديثي زيبا اين آب گوارا را به وجود مقدس حضرت مهدي و گسترش علم ومعرفت وکمال در ميان بندگان خدا تاويل مي نمايند و هم چنين مي فرمايند :(( اين آيه در باره امام قائم نازل شده است يعني کيست که امام شما را آشکار کند که شما را از اسمان و زمين آگاه سازد و از حلال و حرام و آمين خدا مطلع کند..))(9ِ) اميد است که خداوند متعال همه ما را از دوستان و ياران آن حضرت در غيبت و ظهورشان مقرر فرمايد ‘ انشا الله.

پي نوشت ها :


1- قران کريم – انبياء-105ِ
2- تفسير مجمع البيان – ذيل آيه 105ِ انبياء
3- موعود امام مهدي – کتاب سوم –ص 452ِ
4- بحارالانوار – ج 52ِ –ص39ِ
5- غيبت نعمائي -237ِ
6- نهج البلاغه-33ِ
7- بحارالانوار- ج52ِ-ص236ِ
8- قران کريم –ملک -30ِ
9- کمال الدين –ج1ِ-325ِ