چشمه حيات

آيت‌الله وحيد خراساني

در زيارت روز جمعه، امام عصر(عج) با هفت عنوان آمده است، كه هر يك از آنها بحثي مفصل دارد

آخرين آن عناوين عبارت است از:

السلام عليك يا عين‌الحياه.

سلام بر تو اي چشمه حيات.آن حضرت(ع) چشمه حيات است. فهميدن چشمه حيات، متوقف بر شناخت اصل حيات است و آن كه اين چگونه حياتي است و منظور از چشمه آن چيست؟امام‌زمان‌(عج)، چشمه حيات است... و درك كنه اين معنا از سطح ما بالاتر است. اين واژه در قرآن كريم نيز آمده است و خداي متعال آن را در شب معراج براي پيامبرش(ص) تبيين نموده است.

دو آيه در قرآن كريم وجود دارد كه پرتويي از معني عين و عين‌الحيات را براي ما آشكار مي‌سازد:آيه اول، اين كلام خداوند متعال است كه مي‌فرمايد:

قل أرأيتم ان أصبح ماؤكم غوراً فمن يأتيكم بماء معين.

بگو به من خبر دهيد، اگر آب شما [به زمين] فرو رود، كيست كه برايتان آب روان بياورد؟

حديثي كه به روايت شيخ صدوق(ره) در تفسير آن آمده است، مي‌گويد كه «ماء معين» حضرت حجت‌بن‌الحسن(عج) است.

آية دوم، اين كلام خداوند تعالي است كه مي‌فرمايد:

إعلموا أنّ الله يحيي الأرض بعد موتها قد بيّنا لكم الآيات لعلّكم تعقلون.

بدانيد، همانا خداوند زمين را پس از مرگش زنده مي‌گرداند. به تحقيق آيات (حق) را برايتان روشن گردانيده‌ايم، باشد كه تعقل كنيد.اما تفسير و بيان اين آيه مربوط به شب مباركي است كه خطاب‌كننده، خداوند رب‌العالمين و خطاب‌شونده اولين شخصيت عالم است.

از آن‌جا كه خداوند، به حبيب خود- مصطفي- تصوير فرزندش، امام مهدي(ع)، را نشان داد و به آن حضرت فرمود: به واسطه او، زمين را پس از موت آن زنده مي‌سازم و به واسطه او بندگانم و سرزمين‌هايم را زنده مي‌سازم، به اين سبب در زيارت روز جمعه، از آن حضرت(ع) به چشمة حيات ياد مي‌كند.چشمة حيات كلمه‌اي است كه باب‌هاي مختلف از آن گشوده مي‌شود و همة اسرار در آن چشمه است لكن آن چشمه‌اي در دل ظلمات است.راه وصول به عين‌الحيات در تاريكي‌ آن است كه انسان «خضر» شود. آن كه خضر نشود، ممكن نيست در اين ظلمات واصل گردد.